على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
689
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بيطرة ( baytarat ) م . ع . بيطارى كردن . بىطرفدار ( bi - taraf - d r ) ص . پ . آنكه طرف و جانب كسى را نگيرد و تعصب از وى نكشد . بىطرفدارى ( bi - taraf - d ri ) ا . پ . بىجانبدارى و عدم تعصب . بيطرى ( baytari ) ا . پ . بيطارى . و بيطرى كردن : ف م . : بيطارى كردن . بىطعم ( bi - ta'm ) ص . پ . بىمزه و بىلذت . بىطمع ( bi - tama ' ) ص . پ . بىغرض و صادق . بىطمعى ( bi - tama'i ) ا . پ . بىغرضى . بىطور ( bi - tavr ) م ف . پ . بد وضع . و بىروش . و بد سلوك . بيظ ( bayz ) ا . ع . منى فحل . و منى مرد . و منى زن . و زهدان . بيظ ( bayz ) م . ع . باظ بيضا ( از باب ضرب ) : منى انداخت در رحم . و باظ الرجل : فربه شد آن مرد پس از لاغرى . بيظر ( bayzar ) ا . ع . تلاق . و يا بيظر : دشنام است مرداه را . بىظرف ( bi - zarf ) ص . پ . آنكه تحمل گنجايش ندارد . بيع ( bay ' ) م . ع . باعه بيعا و بيعة و مبيعا ( و القياس مباعا ) ( از باب ضرب ) : فروخت آن را . و خريد - از اضداد است - و باع عليه القاضى : اى من غير رضاه . و باعه من السلطان : سعايت وى كرد نزديك سلطان . و بعت زيدا الدار و بعت من زيد الدار : خريدم از زيد خانه را . و بعتك الشيئ و بعت الشيئ لك : خريدم از تو آن چيز را . و بيع الشيئ ( مجهولا ) : فروخته شد آن چيز . و كذلك بوع الشيئ . و باع على بيعه : مرتبه و رفعت وى پيدا كرد . و ظفر يافت بر وى . بيع ( bay ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خريد . و بيع سلم : خريد و فروخت محصول پيشكى كه هنوز نرسيده باشد . و بيع و شرا كردن ف م . : خريد و فروخت كردن . و بيع كردن : خريد كردن . بيع ( bia ' ) ع . ج بيعه ( bi'at ) . بيع ( bayye ' ) ا . ع . فروشنده و خرنده . و بهاكننده . ج بيعاء ( bia ' ' ) و ابيعاء ( abye ' ) و ابن بيع ا خ . نام شخصى . بيع ( bayye ' ) ص . ع . فرس بيع : اسبى كه گامها را فراخ گذارد . بيعاء ( bey ' ) ع . ج بيع ( bayy'e ' ) . بىعار ( bi - r ) ص . پ . آنكه از هيچ عيبى ننگ نداشته باشد . بىعاقبت ( bi - qebat ) ص . پ . هر آنچه سرانجامش نيكو نبود و ببدى انجامد . بيعان ( bayye ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه . خرنده و فروشنده - مانند قمران . الحديث : البيعان بالخيار ما لم يتفرقا . بيعانه ( bay ' ne ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پول كمى كه در هنگام خريدن متاعى مىدهند تا پس از تحويل گرفتن متاع ما بقى پول را بدهند . و سبغانه نيز گويند . بىعبرت ( bi - ebrat ) ص . پ . آنكه پند نگيرد و نصيحت از كسى گوش نكند . بيعة ( bay'at ) ا . ع . عهد و پيمان . بيعة ( bay'at ) م . ع . باع بيعا و بيعة . مر . بيع ( bay ' ) . بيعت ( bay'at ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عهد و پيمان . و بيعت كردن ف ل . : با كسى عهد كردن و دست دادن . و بيعت گرفتن : عهد و پيمان از كسى گرفتن . بيعة ( bi'at ) ا . ع . كليساى ترسان . ج : بيع ( bia ' ) و هيأت بيع مانند جلسة كه هيئت جلوس است . يق انه لحسن البيعة . بىعد ( bi - ad ) و بىعدد ( bi - adad ) ص . پ . بىشمار و بىحساب و بىحد . بىعديل ( bi - adil ) ص . پ . بىنظير و بىمثل و مانند . بىعرضه ( bi - orze ) ص . پ . كسى كه داراى بزرگى و بزرگمنشى نباشد . و آدم بيمصرف بيكاره و آدم بيوجود كه از وى كارى ساخته نباشد . بىعزت ( bi - ezzat ) ص . پ . ذليل و خوار . بىعزتى ( bi - ezzati ) ا . پ . ذلت و خوارى . بىعقل ( bi - aql ) ص . پ . بىهوش . و بىشعور . و ديوانه . بىعقلى ( bi - aqli ) ا . پ . بىهوشى . و بىشعورى . و ديوانگى و جنون . بىعكس ( bi - aks ) ص . پ . بدون نمونه و بىنظير و بىهمتا . بىعلاقگى ( bi - al qegi ) ا . پ . بىارتباطى و بدون بستگى . بىعلاقه ( bi - al qe ) ص . پ . كسى كه بستگى به چيزى نداشته باشد . و مرد مجرد بىزن و بىخانمان . بىعلاقه ( bi - el qe ) م ف . پ . بدون ارتباط و بدون بستگى . بىعلت ( bi - ell t ) م ف . پ . بىسبب و بىجهت و بدون دليل . و بىعلت نبودن ف ل . : با دليل بودن . و بىعلت كردن ف م . : كارى را بدون دليل و جهت كردن . بيعنامه ( bay ' - n me ) ا . پ . قبالهء خريد چيزى . بىعنايت ( bi - en yat ) ص . پ . نامهربان . و درشت و بىمروت . و بىاهتمام .